سنجش ظرفیت سازمان برای انجام کارتیمی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه مدیریت دولتی، مؤسسۀ عالی آموزش و پژوهش مدیریت و برنامه‌ریزی، تهران، ایران

2 دانشجوی دکتری مدیریت دولتی، مؤسسۀ عالی آموزش و پژوهش مدیریت و برنامه‌ریزی، تهران، ایران

چکیده

ظرفیت و توانایی سازمان‌ برای انجام کارتیمی یکی از پیش‌نیازهای کارتیمی مؤثر و توسعه سازمان‌های تیم‌بنیان است. به‌طور سنّتی، اغلب صاحب‌نظران و اندیشمندان حوزه‌های اجتماعی، سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و مدیریتی‌کشور بر این باور ند که ایرانیان توفیق چندانی در به‌انجام رساندن کارهای جمعی و تیمی ندارند. این مقاله چالش کارتیمی در ایران را در سطح تحلیل سازمان و از طریق سنجش و ارزیابی سازۀ ظرفیت ‌سازمانی برای کارتیمی مورد توجه قرار داده است. برای سنجش ظرفیت سازمانی کارتیمی از مدل تحلیلی سه‌شاخگی(شامل ابعاد رفتاری، ساختاری و زمینه‌ای) بهره‌گرفته شده است. برای این منظور در قالب پیمایشی مقطعی، با استفاده از روش نمونه‌گیری طبقه‌ای‌تصادفی تعداد 73 سازمان و شرکت ‌دولتی در سه حوزۀ سازمان‌های اجرایی، بیمارستانی و نظامی مورد مطالعه قرارگرفت. برای جمع‌آوری‌ داده‌ها از پرسشنامه‌ای با 64 گویه استفاده شده است که قابلیّت اعتماد آن از طریق ضریب‌آلفای کرونباخ و فن پیش‌آزمون و پس‌آزمون و روایی آن از طریق روایی محتوایی و روایی سازه مبتنی بر تحلیل‌عاملی تأییدی مورد ارزیابی و تأیید قرار گرفت. برای تجزیه‌و‌تحلیل داده‌ها نیز از آزمون t تک‌نمونه‌ای و تحلیل واریانس تک‌عامله استفاده شد.  یافته‌های این پژوهش حکایت از آن دارد که به‌طورکلّی، ظرفیت سازمانی برای کارتیمی در نمونۀ موردمطالعه از سازمان‌های دولتی‌کشور، کمتر از حد متوسط است. همچنین وضعیت ابعاد سه‌گانۀ موردسنجش در طیف 5 درجه‌ای لیکرت در بعد رفتاری با میانگین و انحراف‌معیار(64/2، 31/0)، بعد ساختاری(71/2، 25/0) و بعدزمینه‌ای(82/2، 38/0) گزارش شده است. 

کلیدواژه‌ها

موضوعات


پورعزت، علی­اصغر؛ سعدآبادی، علی­اصغر (1391)، تحلیل سلسله­مراتبی موانع کارتیمی در دانشگاه­ها با رویکرد فازی (مطالعۀ موردی: دانشگاه­های شهر تهران)، فصلنامۀ مطالعات رفتار سازمانی، 3 ، صص: 81-67.

حاجیلری، عبدالرضا (1387)، بررسی موانع فرهنگی عدم توسعه کار جمعی و گروهی در تشکل‌ها و مجموعه­های دانشجویی، فصلنامۀ دانشگاه اسلامی، 4 ، صص: 120-101.

دانایی­فرد، حسن؛ الوانی، سیدمهدی و آذر، عادل (1392)، روش­شناسی پژوهش­کمّی در مدیریت: رویکردی جامع، تهران: انتشارات صفّار.

رابینز، استیفن. پی(1392)، رفتار سازمانی: مفاهیم، نظریه­ها و کاربردها، (ترجمۀ علی پارساییان و سیّد محمد اعرابی)، تهران: انتشارات دفتر پژوهش­های فرهنگی.

رازنهان، فیروز؛ فرهنگی، علی­اکبر؛ تسلیمی، محمدسعید و عابدی­جعفری، حسن (1389)، مدل اثرگذاری فرهنگ­ ملّی بر کارتیمی در ایران، راهبرد فرهنگ، 10 و11، صص: 161 -127.

رجب­زاده، علی و علیزاده­ثانی، محسن (1388)، مدل سیستمی اثربخشی کارتیمی در سیستم بانکی (مورد مطالعه بانک کشاورزی ج.ا.ا)، دوماهنامه علمی- پژوهشی دانشگاه شاهد، 38 ، صص: 103-91.

سرلک، محمّد علی؛ ابوالحسنی، اصغر؛ رسولی، رضا و رضائی لیماهی، سیروس (1392)، بررسی عوامل مؤثر بر ایجاد تیم­محوری در سازمان­های دولتی ایران (مطالعه ­موردی: صنعت بیمه جمهوری اسلامی ایران)، فصلنامه مدیریت­سازمان­های دولتی، 4 ، صص: 48-28.

سعدآبادی، علی­اصغر؛ طالقانی، غلامرضا و گلچین، آرمین (1392)، شناسایی و بررسی موانع کارتیمی در سازمان­های دانش­محور و پارک­های علم و فناوری با رویکرد فازی، فصلنامه مدیریت سازمان­های دانش­محور، 1، صص: 82-65.

سکاران، اوما (1391)، روش­های تحقیق در مدیریت، (ترجمۀ محمد صائبی و محمود شیرازی)، تهران: مرکز آموزش مدیریت دولتی ریاست جمهوری.

قلی­پور، آرین؛ گودرزی، ساجد و بختی، میلاد (1390)، تبیین رهبری تحوّل­آفرین و سرمایۀ ­اجتماعی به‌عنوان اهرم­های ارتقای اثربخشی تیمی، چشم­انداز مدیریت دولتی، 6 ، صص: 150-135.

لنچیونی، پاتریک (1382)، پنج دشمن کارتیمی، (ترجمۀ فضل­اله امینی). تهران: نشر فرا.

 

مؤمنی، منصور (1385)، مباحث نوین تحقیق در عملیات، تهران: انتشارات دانشکده مدیریت دانشگاه تهران.

وست، مایکل ا. و مارکی­ویکز، لین (1387)، سازمان تیم­محور: راهنمای عملی برای تحول سازمانی، (ترجمۀ اسماعیل مردانی گیوی)، تهران: انتشارات سازمان مدیریت صنعتی(تاریخ انتشار به زبان اصلی1951).

Acikgoz, A., Gunsel, A. (2011). The effects of organizational climate on team innovativeness. Procedia Social and Behavioral Sciences, 24 , 920-927.

Bayou,M. E. (2001). Developing An Instrumental Capacity Model For Industry. Managerial Finance, 5 , 55-79.

Cacioppe, R. (1999). Using team-individual reward and recognition strategies to drive organizational success. Leadership & Organization Development Journal, 20/6 , 322-331.

Chiung, H. H. (2013). Shared Leadership and Team Learning: Roles of Knowledge Sharing and Team Characteristics. The Journal of International Management Studies, 8/1 , 124-133.

Cousins, J. B., Amo, C., Bourgeois, I., Chouinard, J., Goh, S., Lahey, R. (2008). Organizational capacity to do and use evaluation : Results of a pan- canadian survey of evaluators. The Canadian Journal of Program Evaluation, 3 , 1-35.

Corpening, J. L. (2013). Examination of the Interaction of Team Learning Variables Within a Systems Focus on Organizational Learning and the Learning Organization: a Study of a Nursing Team at a Large Southeastern Teaching Hospital, Approved by: John Pettitt, North Carolina State University, the requirements of the Degree of Doctor of Education.

Day, D. V., Gronn, P., Salas, E. (2004). Leadership capacity in teams. The Leadership Quarterly, 15 , 857-880.

Drouin, N., Bourgault, M. (2013). How organizations support distributed project teams: Key dimensions and their impact on decision making and teamwork effectiveness. Journal of Management Development, 8 , 865-885.

Doolen, T. L., Hacker, M. E., Aken, E. M. (2003). The Impact of Organizational Context on Work Team Effectiveness: A Study of Production Team. IEEE Transactions on engineering management, 3 , 284-296.

Doolen, T. L., Hacker. M. E. (2003). Assessing organizational context in team- based organizations. Team-Based Organizing, 9 , 67-90.

Eisinger, P. (2014). Organizational Capacity and Organizational Effectiveness Among Street-Level Food Assistance Programs. Street-Level Food Assistance Programs, 115-130.

Erhardt, N., Martin-Rios, C., Harkins, J. (2014). Knowledge flow from the top: the importance of teamwork structure in team sports. European Sport Management Quarterly,4 , 375-396.

Foster, M. N., Smithers, S., Livingstone, H. (2002). Teamwork and Military Leadership  Prepared for: Canadian Forces Leadership Institute. Canadian Forces Leadership Institute.

Finn, R., Waring, J. (2006). Organizational Barriers to Architectural Knowledge and Teamwork in Operating Theatres. Public Money & Management, 26/2 , 117-124.

Flood, P. C., Hannan, E., Smith, K. G., Turner, T., West, M. A., Dawson, J. (2000). Chief executive leadership style, consensus decision making, and top management team effectiveness. European Journal of Work and Organizational Psychology, 9(3) , 401-420.

Gallegos, P. J., Peeters, J. M. (2011). A measure of teamwork perceptions for team-based learning. Currents in Pharmacy Teaching and Learning, 3 , 30-35.

Geene, J. V. (2003). Participatory Capacity Building. Institute of Cultural Affairs Zimbabwe, 1-6.

Guchaita, P., Lei, P., Tews, M. J. (2015). Making Teamwork Work: Team Knowledge for Team Effectiveness. The Journal of Psychology, 00(0) , 1-22.

Grant, A. M., Parker, S. K. (2009). Redesigning Work Design Theories: The Rise of Relational and Proactive Perspectives. Forthcoming in the Academy of Management Annals, 3 , 1-89.

Greenberg, R. A., Baron, R. A. (2003). Behavior in organizations, 8th ed. Upper Saddle River, NJ: Prentice-Hall.

Harris, C. L., Beyerlein, M. M. (2003). Navigating the Team- based Organizing Journey. Team-Based Organizing, 9 , 1-29.

Heathfield, S. M. (2008). Twelve Tips for Team Building: How to Build Successful Work Teams. Human Resources, 7-11.

Katzenbach, J. R., Smith, D. K. (1993). The Wisdom of Teams. Boston: Harvard Business School Press.

Kennedy, F. (2003). Managing a team-based organization: a proposed strategic model. Team-Based Organizing, 9 , 91-111.

Lee, Myungsub. (1997), Organizational and Technical Factors for Group Support Systems Success: An Empirical Study on the Effects of Collaborative Organizational Design and GSS Assets Upon GSS Use and Perceived Imparts, Approved by: Associate Professor Lome Olfinan, Claremont, California, requirements for the degree of Doctor of Philosophy in the Management of Information Systems.

Marlow, S. L., Salas, E., Landon, L. B., Presnell, B. (2016). Eliciting teamwork with game attributes: A systematic review and research agenda. Computers in Human Behavior, 55 , 413-423.

Mealiea, L., Baltazar, R. (2005). A Strategic Guide for Building Effective Teams. Public Personnel Management, 2 , 141-161.

Mohamad, M. I., Ibrahim,R., Nekooie, M. A. (2014). A new method for evaluating the current collaborative teamwork environment within the Malaysian construction industry. International Journal of Management Science and Engineering Management, 9/4 , 265-275.

Paris, C. R., Salas, E., Bowers, J. A. (2000). Teamwork in multi-person systems: a review and analysis. Ergonomics, 43(8) , 1052-1075.

Rafferty, L. A., Stanton, N. A., Walker, G. H. (2010). The famous five factors in teamwork: a case study of fratricide. Ergonomics, 10 , 1187-1204.

Roberts, M. K. (2000). Performance measurement, feedback, and reward processes in research and development work teams: Effects on perceptions of performance, APPROVED: Michael M. Beyerlein, University of North Texas, Doctor of Philosophy (Counseling Psychology).

Salas, E., Sims, D. E., Burke, C. S. (2005). Is There a “big five” in teamwork?. Small Group Research, 5 , 555-599.

 

Salas, E., Cannon-Bowers, J. A. (2001). The Science of Training: A Decade of Progress. Annual Review of Psychology, 52 , 471-499.

Salas, E., Stagl, K. C., Burke, C. S. (2004). 25 Years of Team Effectiveness in Organizations: Research Themes and Emerging Needs. In C. L. Robertson (Ed.). International Review of Industrial Organizational Psychology. Vol. 19. pp. 47-92. New York: Wiley.

Stevens, M. J., Campion, M. A. (1994). The Knowledge, Skill, and Ability Requirements for Teamwork: lmplications for Human Resource Management. Journal of Management, 2 , 503-530.

 Sundstrom, E., De Meuse, K. P., Futrell, D. (1990). Work Teams: Applications and Effectiveness. American Psychological Association, 2 , 120-133.

Tata, J. (2000). Autonomous work teams: an examination of cultural and structural constraints. Work Study, 5 , 187-193.

Tata, J., Prasad, S. (2004). Team Self-management, Organizational Structure, and Judgments of Team Effectivene. Journal of Managerial Issues, 2 , 248-265.

Tohidi, H. (2011). Teamwork productivity & effectiveness in an organization base on rewards, leadership, training, goals, wage, size, motivation, measurement and information technology. Procedia Computer Science, 3 , 1137-1146.

Tohidi, H., Tarokh, M. J. (2006). Productivity outcomes of teamwork as an effect of information technology and team size. Int. J. Production Economics, 103 , 610-615.

Towry, K. L. (2003). Control in a Teamwork Environment- The Impact of Social Ties on the Effectiveness of Mutual Monitoring Contracts. The Accounting Review, 4 , 1069-1095.

Tranfield, D., Smith, S., Foster, M., Wilson, S., Parry, I. (2000). Strategies for managing the teamworking agenda: Developing a methodology for team-based organisation. . Production Economics, 65 , 33-42.

Zobal, C. (1999). The “ideal” team compensation system – an overview, part II. Team Performance Management, 1 , 23-45.