تأثیر رهبری تیمی عمل‌محور بر عملکرد تیمی کارکنان با میانجی‌گری یادگیری تیمی و رضایت‌مندی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار دانشگاه بوعلی سینا مدیریت اموزشی همدان

2 دانشجوی دکتری دانشگاه بوعلی سینا مدیریت اموزشی همدان

3 دانشجوی کارشناسی ارشد دانشگاه ازاد اسلامی مدیریت اجرایی همدان

چکیده

این پژوهش با هدف بررسی نقش رهبری تیمی عمل­محور بر عملکرد تیمی با میانجی­گری یادگیری تیمی و رضایت­مندی انجام شده است. روش تحقیق، توصیفی- همبستگی و از نوع مدل‌یابی معادلات ساختاری است. جامعۀ آماری شامل کلیۀ کارکنان اداره کل امور مالیاتی استان همدان به تعداد 518 نفر بوده و حجم نمونه بر اساس فرمول کوکران به تعداد 221 آزمودنی تعیین شد. برای گردآوری داده­ها از چهار پرسشنامۀ رهبری تیمی عمل­محور، عملکرد تیمی، یادگیری تیمی و رضایت­مندی استفاده شد. برای تعیین روایی پرسشنامه­ها از تحلیل عاملی تأییدی و برای سنجش میزان پایایی از ضریب آلفای کرونباخ استفاده شد، که به ترتیب 87/0، 86/0، 91/0 و 84/0 برآورد گردید. داده­های تحقیق پس از جمع­آوری با استفاده از نرم­افزارهای آماری SPSS و LISREL تحلیل شدند. نتایج نشان دادند که: اثر مستقیم رهبری تیمی عمل­محور بر یادگیری تیمی، رضایت­مندی و عملکرد تیمی مثبت و معنی‌دار است. به‌علاوه، اثر غیرمستقیم رهبری تیمی عمل‌محور بر عملکرد تیمی با میانجی­گری یادگیری تیمی و رضایت‌مندی معنی‌دار است. براین‌اساس، مدیران سازمان­ها می­توانند برای ارتقای عملکرد کارکنان بر سازوکارهای رهبری تیمی عمل‌محور تمرکز نموده و در این فرایند از متغیرهایی همچون یادگیری تیمی و رضایت‌مندی بهره گیرند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


ا

اسماعیلی، محمودرضا؛ امیری، زینب و فرخی، مجتبی (1394)، تأثیر رهبری اشتراکی بر اثربخشی کار گروهی، نقش میانجی: تسهیم دانش، فصلنامۀ مطالعات رفتار سازمانی، 4 (5): 25-50.

اکبری، محسن؛ کاشانی، سیدحسام و هوشمند چایجانی، میلاد (1394)، بررسی تأثیر رهبری به اشتراک­‌گذاشته‌شده در تعهد و بهره­وری گروه­های کاری، فصلنامۀ مطالعات رفتار سازمانی، 4 (5): 95-122.

جاویدی کلاته جعفرآبادی، طاهره و ابوترابی، رزیتا (1389)، ذهنیت فلسفی و سبک رهبری مدیران در نظام آموزش عالی، مورد بررسی: دانشگاه فردوسی مشهد، مطالعات تربیتی و روان‌شناسی، 11 (1): 211-234.

جوانمرد، حبیب­اله و سخائی، فاطمه (1388)، بررسی رابطه بین مهارت­های فردی، یادگیری سازمان، نوآوری و عملکرد سازمانی در صنایع کوچک و متوسط استان مرکزی، بصیرت، 16 (44): 81-96.

دفت، ریچارد، ال (1390)، مبانی تئوری و طراحی سازمان، ترجمۀ علی پارسائیان و سید محمد اعرابی، تهران: دفتر پژوهش­های فرهنگی.

رابینز، استیفن پی (1389)، رفتار سازمانی، مفاهیم، نظریه­ها و کاربردها، جلد دوم، گروه، ترجمۀ علی پارساییان و سید محمد اعرابی، تهران: دفتر پژوهش­های فرهنگی.

رابینز، استیفن پی و جاج، تیموتی (2009)، رفتار سازمانی، جلد اول، ترجمه مهدی زارع، تهران: نص.

رهنورد، فرج اله (1387)، عوامل مؤثر بر ارتقای عملکرد سازمان‌های بخش دولتی ایران، پژوهش­نامه مدیریت اجرایی، 8 (31)، 77-100.

سنگه، پیتر (1388)، پنجمین‌فرمان در میدان عمل (استراتژی‌ها و ابزارهای ایجاد سازمان یادگیرند، ترجمۀ مهدی خادمی گراشی، مسعود سلطانی و عباس علی رستگار، تهران: انتشارات آسیا.

سیادت، سیدعلی؛ کاظمی، ایرج و مختاری­پور، مرضیه (1389)، بررسی مقایسه­ای رابطه بین هوش سازمانی و رهبری تیمی بین اعضای هیئت علمی دانشگاه­های دولتی اصفهان، چشم­انداز مدیریت دولتی، 1: 87-99.

سیادت، سیدعلی؛ مختاری­پور، مرضیه و کاظمی، ایرج (1388)، رابطۀ بین هوش اخلاقی و رهبری تیمی در مدیران آموزشی و غیرآموزشی از دیدگاه اعضای هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، مدیریت سلامت، 36 (12): 191-219.

مارکواد، ام جی (2002)، مبانی سازمان یادگیرنده، ترجمۀ مهدی ایران‌نژاد پاریزی، 1388، تهران: مدیران.

مقیمی، سید محمد.، و رمضان، مجید (1390)، پژوهشنامۀ مدیریت 2، مدیریت رفتار سازمانی (سطح فردی و گروهی)، تهران: انتشارات راه دان.

میرکمالی، سیدمحمد؛ نارنجی­ثانی، فاطمه و اعلامی، فرنوش (1390)، بررسی رابطه رهبری تحول­آفرین با یادگیری سازمانی، مدیریت تحول، 6: 1-27.

Abbasi, E., Zamani-Miandashti, N. (2013). The role of transformational leadership, organizational culture and organizational learning in improving the performance of Iranian agricultural faculties. Higher Education, 1-15.

Adair, J. E. (1973). Action- Centered Leadership. McGraw-Hill, London.

Adair, J. (2011). Lexicon of Leadership, Action-centered Leadership, Kogan Page, London.

Afolabi, O. A., Adesina, A., & Aigbedion, C. (2009). Influence of Team Leadership and Team Commitment on Teamwork and Conscientiousness. Kamla-Raj- J Soc Sci, 21(3), 211-216.

Akanbi1, P. A., & Itiola, K. A. (2013). Exploring the relationship between job satisfaction and organizational commitment among health workers in Ekiti state, Nigeria. Journal of Business and Management Sciences, 1(2), 18-22.

Ammeter, A. P., & Dukerich, J. M. (2002). Leadership, Team Building, and Team Member Characteristics in High Performance Project Teams. Engineering Management Journal, 14(4), 3-10.

Bass, B. M., Avolio, B. J., Jung, D. I., and Berson, Y. (2003). Predicting unit performance by assessing transformational and transactional leadership. Journal of Applied Psychology, 88, 207-18.

Beal, D., Cohen, R. R., Burke, M. J., and McLendon, C. L. (2003). Cohesion and performance in groups: a meta-analytic clarification of construct relations. Journal of Applied Psychology, 88, 989-1004.

Boswell, W. R., & Boudreau, J. W. (2000). Employee satisfaction with performance appraisals and appraisers: the role of perceived appraisal use. Human Resource Development Quarterly, 11 (3), 283-99.

Bowen, G. L., Rose, R. A., Ware, W. B. (2006). The Reliability and Validity of the School Success Profile Learning Organization Measure. Evaluation and Program Planning, 29, 97–104 .

Braun, F. C., Avital, M., & Martz, B. (2012). Action-centered team leadership influences more than performance. Team Performance Management: An International Journal, 18 (3/4), 176 – 195.

Carson, J. B., Tesluk, P. E., & Marrone, J. A. (2007). Shared leadership in teams: An investigation of antecedent conditions and performance. Academy of Management Journal, 50, 1217-1234.

Chen, S.H., Yang, C.C., Shiau, J.Y., & Wang, H.H. (2009). The development of an employee satisfaction model for higher education. The TQM Magazine, 18 (5), 484-500.

Chen, G., Kirkman, B. L., Kanfer, R., Allen, D., & Rosen, B. (2007). A multilevel study of leadership, empowerment, and performance in teams. Journal of Applied Psychology, 92, 331-346.

DeShon, R., Kozlowski, S.W.J., Schmidt, A.M., Milner, K.R., and Wiechmann, D. (2004). A multiple-goal, multilevel model of feedback effects on the regulation of individual and team performance. Journal of Applied Psychology, 89, 1035-56.

Dvir, T., Eden, D., Avolio, B.J., and Shamir, B. (2002). Impact of transformational leadership on follower development and performance. Academy of Management Journal, 45, 735-44.

Druskat, V. U., & Wheeler, J. V. (2003). Managing from the boundary: The effective leadership of self-managing work teams. Academy of Management Journal, 46, 435-457.

Edmondson, A. (1999). Psychological safety and learning behavior in work teams. Administrative Science Quarterly, 44, 350-383.

Eskildsen, J., Kristensen, K., & Antvor, H. G. (2010). The relationship between job satisfaction and national culture. The TQM Journal, 22 (4), 369-378.

Eskildsen, J. K., & Kristensen, K. (2006). Enhancing importance-performance analysis. International Journal of Productivity and Performance Management, 55 (1), 40-60.

Ford, L.R., and Seers, A. (2006). Relational and team climates: pitting differentiation versus agreement. Leadership Quarterly, 17 (3), 258-270.

Gasch, S. (2010). The effects of Team Leadership on a theatrical production. Unpublished doctoral dissertation, The Faculty of the Department of Economics and Business. The Colorado College.

Hackman, J. R. (2005). Rethinking team leadership or team leaders are not music directors. In D. M. Messick & R. M. Kramer (Eds.). The psychology of leadership: New perspectives and research, 115-142.

Hills, H. (2007). Team-based learning. Burlington, VT: Gower.       

Huang, C.-T., & Tsai, K.-H. (2014). Synergy, environmental context, and new product performance: A review based on manufacturing firms. Industrial Marketing Management, 43, 1407–1419.

Klein, K. J., Ziegert, J. C., Knight, A. P., & Xiao, Y. (2006). Dynamic delegation: Shared, hierarchical, and deindividualized leadership in extreme action teams. Administrative Science Quarterly, 51, 590-621.

Kline, R. B. (2005). Principles and Practice of Structural Equation Modeling (2nd Edition ed.) New York: The Guliford Press.

Kline, R. B. (2011). Principles and Practice of Structural Equation Modeling (3nd Edition ed.) New York: The Guliford Press.

Kuo, H.T., Yin, T.J.C., & Li, I.C. (2008). Relationship between organizational empowerment and job satisfaction perceived by nursing assistants at long-term care facilities. Journal of Clinical Nursing, 17 (22), 3059-66.

Kozlowski, S. W. J., & Bell, B. S. (2003). Work groups and teams in organizations. In W. C. Borman, D. R. Ilgen, & R. Klimoski (Eds.). Handbook of psychology: Industrial and organizational psychology, 12, 333-375.

Lambert, E. G. (2004). The impact of job characteristics on correctional staff members. The Prison Journal, 84(2), 208-227.

Liao, H., Liu, D., and Loi, R. (2010). Looking at both sides of the social exchange coin: a social cognitive perspective on the joint effects of relationship quality and differentiation on creativity. Academy of Management Journal, 51 (5), 1090-1109.

Liu, Min-Ling., Liu, Na-Ting., Ding, Cherng. G., & Lin, Chieh-Peng. (2015). Exploring team performance in high-tech industries: Future trends of building teamwork. Technological Forecasting & Social Change, 91,295-310.

Liu, Y., Keller, R.T., and Shih, H. (2011). The impact of team-member exchange, differentiation, team commitment, and knowledge sharing on team performance. R&D Management, 41 (3), 274-287.

Marchewka, J. T. (2006). Information Technology Project Management. Providing Measurable Organizational Value, John Wiley & Sons, New York, NY.

Morgeson, F. P. (2005). The external leadership of self-managing teams: Intervening in the context of novel and disruptive events. Journal of Applied Psychology, 90, 497-508.

Morgeson, F. P., & DeRue, D. S. (2006). Event criticality, urgency, and duration: Understanding how events disrupt teams and influence team leader intervention. Leadership Quarterly, 17, 271-287.

Moynihan, D.P., & Pandey, S.K. (2007). Finding workable levers over work motivation, comparing job satisfaction, job involvement, and organizational commitment. Administration & Society, 39 (7), 803-32.

Munhurrun, P.R., Naidoo, P., & Bhiwajee, S.D.L. (2009). Employee perceptions of service quality in a call centre. Managing Service Quality, 19 (5), 541-57.

Narat, W. (2012). A Working Model Towards the Learning Organization: A Case Study of Sarasas Schools, Bu Academic Review, 11(1), 1-8.

Natale, S. M., Sora, S. A., and Kavalipurapu, S. B. (2004). Leadership in teams: managerial responses. Team Performance Management, 10 (3/4), 45-52.

Neely, A.D., Adams, C. and Kennerley, M. (2002). The Performance Prism: The Scorecard for Measuring and Managing Stakeholder Relationships, Financial Times/Prentice Hall, London.

Noruzy, A., Majazi, D. V., Azhdari, B., Nazari-Shirkouhi,  S., Rezazadeh, A .(2013). Relations between transformational leadership, organizational learning, knowledge management, organizational innovation, and organizational performance. The International Journal of Advanced Manufacturing Technology. 64 (5-8), 1073-1085.

Oshagbemi, T. (2003). Personal correlates of job satisfaction: empirical evidence from UK Universities. International Journal of Social Economics, 30 (12), 1210-32.

Pearce, C. L., & Sims, H. P. (2002). Vertical versus shared leadership as predictors of the effectiveness of change management teams: An examination of aversive, directive, transactional, transformational, and empowering leader behaviors. Group Dynamics: Theory, Research, and Practice, 6, 172-197.

Rebelo, T. M, Gomes. A. D. (2008).Organizational learning and the learning organization: Reviewing evolution for prospecting the future, Learning Organization, 15(4), 294-308.

Rowley, J., & Gibbs, P. (2008). From learning organization to practically wise organization. The Learning Organization, 15 (5), 356-372.

Schaubroeck, J., Lam, S. S. K., & Cha, S. E. (2007). Embracing transformational leadership: Team values and the impact of leader behavior on team performance. Journal of Applied Psychology, 92, 1020-1030.

Schoemaker, P. J. H., Krupp, S., & Howland, S. (2013). Strategic Leadership: The Essential Skills. Harvard Business Review, 1-5.

Senge, P. M., Cambron-McCabe. N, Lucas. T, Smith. B, Dutton. J, Kleiner.A. (2000). A fifth discipline field book for educators, parents and everyone who cares about education. London, Nicholas Brealey Publishing.

Sharma, S., Mukherjee, S., Kumar, A., & Dillon, W. R. (2005). A ssimulation study to investigate the use of cutoff valuesfor assessing model fit in covariance structure models, Journal of business research, 58 (1), 935-943.

Sohmen, S. V. (2013). Leadership and Teamwork: Two Sides of the Same Coin. Journal of IT and Economic Development, 4 (2), 1-18.

 

Stashevsky, S., & Koslowsky, M. (2006). Leadership team cohesiveness and team performance. International Journal of Manpower, 27 (1), 63-74.

Stringer, C., Didham, J., & Paul, T. (2011). Motivation, pay satisfaction, and job satisfaction of front-line employees. Qualitative Research in Accounting & Management, 8 (2), 161-179.

Subramaniam, M., and Youndt, M. (2005). The influence of intellectual capital on types of innovative capabilities. Academy of Management Journal, 48 (3), 242-66.

Tansel, A., & Gazioglu, S. (2013). Management-employee relations, Firm size and job satisfaction. IZA Discussion Paper, 1-27.

Tjosvold, D., and Yu, Z. (2004). Goal interdependence and applying abilities for team in-role and extra-role performance in China. Group Dynamics: Theory, Research, and Practice, 8, 98-111.

Toker, B. (2011). Job satisfaction of academic staff: an empirical study on Turkey. Quality Assurance in Education, 19 (2), 156-169.

Trent, R. J. (2004). Team leadership at the 100-foot level. Team Performance Management, 10 (5/6), 94-103.

Tse, Herman. H. M. (2014). Linking leader-member exchange differentiation to work team performance. Leadership & Organization Development Journal, 35 (8), 710 - 724

Wageman, R. (2001). How leaders foster self-managing team effectiveness: Design choices versus hands-on coaching. Organization Science, 12, 559-577.

Wright, B.E., & Kim, S. (2004). Participation’s influence on job satisfaction: the importance of job characteristics. Review of Public Personnel Administration, 24 (1), 18-40.

Zaccaro, S. J., Rittmana, A. L., & Marks, M. A. (2001). Team leadership. The Leadership Quarterly, 12, 451-483.

Ziegert, J. C. (2005). Does More Than One Cook Spoil the Broth? An Examination of Shared Team Leadership. Unpublished doctoral dissertation, University of Maryland, College Park in partial fulfillment.

Zoltan, R. C. (2014). Synergy effects in work teams. Network Intelligence Studies, 1 (3), 122 – 128.