شناسایی و رتبه‌بندی عوامل موثر بر ایجاد جو مسموم سازمانی به عنوان پیشایند فرهنگ مسموم سازمانی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری مدیریت رفتار سازمانی ، انشگاه صنعتی مالک اشتر،تهران ،ایران

2 استادیار مجتمع مدیریت و فناوری های نرم ،دانشگاه صنعتی مالک اشتر ،تهران،ایران

3 استاد مجتمع مدیریت و فناوری های نرم ،دانشگاه صنعتی مالک اشتر،تهران ،ایران

4 استادیار مجتمع مدیریت و فناوری های نرم ،دانشگاه صنعتی مالک اشتر ،تهران ،ایران

چکیده

این پژوهش با هدف شناسایی و رتبه­بندی عوامل مؤثر در ایجاد جو مسموم سازمانی به‌عنوان عاملی تاثیرگذار در بروز فرهنگ مسموم سازمانی صورت گرفت. پژوهش حاضر از جهت هدف، کاربردی و از حیث نحوۀ گردآوری داده­ها، توصیفی از نوع پیمایشی است و جامعۀ آماری شامل کارکنان و خبرگان باتجربه و باسابقه یکی از نهادهای انتظامی استان فارس بود. با بررسی ادبیات جو سازمانی، عواملی که زمینه­ساز بروز جو مسموم سازمانی هستند، شناسایی و با استفاده از نرم‌افزار SPSS و آزمون­های کلموگروف اسمیرنف و آزمون t تک‌نمونه­ای مشخص شد که عوامل و مؤلفه­های شناسایی‌شده در سازمان موردبررسی نیز مصداق پیدا می­کند. بعد از شناسایی این عوامل، اقدام به رتبه­بندی آنها گردید. به این منظور پرسشنامۀ مقایسات زوجی، بین 10 نفر از خبرگان و افراد با سابقۀ سازمان موردمطالعه، توزیع و پس از جمع‌آوری، با استفاده از نرم‌افزارExpert Choice11 و تکنیک AHP به رتبه­بندی این عوامل و مؤلفه­های مربوط به این عوامل پرداخته شد. نتایج نشان داد که رهبری زهرآگین از جهت میزان اهمیت با وزن 591/0 در رتبۀ اول؛ روابط بین‌فردی مسموم با وزن 202/0 در رتبۀ دوم؛ ساختار شغلی مسموم با وزن 107/0 در رتبۀ سوم؛ نظام پاداش مسموم با وزن 07/0 در رتبۀ چهارم و ساختار فیزیکی مسموم با وزن 03/0 در رتبۀ پنجم قرار گرفتند. همچنین همۀ مولفه­های مرتبط با هر عامل به‌صورت تفکیک‌شده و به‌صورت‌کلی و براساس وزن نهایی هر مؤلفه، رتبه­بندی شدند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


حیدری، زهرا؛ عسکریان، مصطفی و دوایی، مهدی (1389)، بررسی رابطه بین جو سازمانی و مدیریت تعارض از دیدگاه دبیران، فصلنامۀ تازه‌های روان‌شناسی صنعتی/ سازمانی، دورۀ یکم، شمارۀ سوم:
65-74.

رضاییان، علی (1384)، انتظار عدالت و عدالت در سازمان، تهران: انتشارات سمت.

روستایی، سعیده (1394)، جو مسموم سازمانی: مفهوم­شناسی و سنجش، پایان­نامۀ کارشناسی ارشد دانشگاه ولی عصر(عج) رفسنجان(چاپ نشده).

عباس­پور، عباس (1392)، مدیریت منابع انسانی پیشرفته، تهران: انتشارات سمت.

کلاته سیفری، معصومه وتندنویس، فریدون (1391)، رابطۀ بین فرهنگ سازمانی و کارآفرینی سازمانی در اداره کل تربیت­بدنی استان تهران، دوفصلنامۀ پژوهش در مدیریت ورزشی و رفتار حرکتی، سال دوم، شمارۀ چهارم: 105-118.

کوهی رستم‌کلائی، زهره؛ طل، آذر؛ اکبری حقیقی، فیض­الله؛ رحیمی فروشانی، عباس و پوررضا، ابوالقاسم (1392)، بررسی ارتباط مؤلفه­های جو سازمانی با استفاده از ابعاد تعهد سازمانی در پرستاران شاغل بیمارستان­های منتخب دانشگاه علوم پزشکی تهران، مجلۀ علمی پژوهشی تحقیقات نظام سلامت، سال نهم، شمارۀ هفتم: 731-740.

گل­پرور، محسن؛ غفوری، محمدرضا و نصری، مرجان (1388)، پیش­بینی حمایت و تعهد سازمانی از طریق ابعاد عدالت سازمانی ادراک‌شده در مربیان آموزشگاه­های استثنایی، مجلۀ کودکان استثنایی، دورۀ نهم، شمارۀ چهارم: 331-344.

Alonso, J. A., &Lamata, M. T. (2006). Consistency in the analytic hierarchy process: a new approach. International Journal of Uncertainty, Fuzziness and Knowledge-Based Systems, 14(4), 445-459.

Appelbaum, S. H., Deguire, K. J., & Lay, M. (2005). The relationship of ethical climate to deviant workplace behavior. Corporate Governance, 5(4), 43- 56.

Applebaum, S. H., & Roy-Girard, D. (2007).Toxins in the workplace: affect on organizations and employee. Corporate Governance: The international journal of business in society, 7(1), 17-28.

Arabaci, B. (2010). Academic and administration personnel’s perceptions oforganizational climate (Sample of Educational Faculty of Firat University). Procedia Social and Behavioral Sciences, 2(2), 4445-4450.

Artis, S. (2007). The effects of perceived organizational support on training and safety in Latino and nin-Latino construction workers. Doctoral Dissertation. ProQuest, Faculty of the Virginia Polytechnic Institute and State University.

Aryee, S., Chen, Z. X., Sun, L. Y., &Debrah, Y. A. (2007). Antecedents and outcomes of abusive supervision:test of a trickle-down model. Journal of Applied Psychology, 92(1), 191-201.

Ashforth, B. (1994). Petty tyranny in organizations. Human relations, 47, (7), 755- 778.

Bacal, R. (2000).Toxic organizations – welcome to the fire of an unhealthy workplace. available at:www.work911.com.

Bassman, E. S. (1992). Abuse in the workplace: Management remedies and bottom line impact. Quorum Books.

Bernardi, L., Klarner, A., & Von der Lippe, H. (2008). Job insecurity and the timing of parenthood: A comparison between Eastern and Western Germany. European Journal of Population/Revue Europeenne deDemograghic, 24(3), 287-313.

Byrne, J. A. (2002). After Enron: The Ideal Corporation. Business week, 68-74.

Canary D. J., Cody, M. j., &Manusov, V. L. (2003). Interpersonal Communication: A goals based approach. New York Bedford / st.Martins.

Carr, J. Z., Schmidt, A. M., Ford, J., &DeShon, R. P. (2003). Climate perceptions matter: A meta-analytic path analysis relating molar climate, cognitive and affective states, and individual level work outcomes. Journal of Applied Psychology, 88(4), 605–619.

Chamberlain, L. J., &Hodson, R. (2010). Toxic work environments: What helps and what hurts.Sociological Perspectives, 53(4), 455-477.

Coccia, C. (1998). Avoiding a toxic organization. NursingManagement, 29(5), 32-40.

Cohen-Charash, Y., & Spector, P. E. (2001). The role of justice in organizations: A meta-analysis. Organizational behavior and human decision processes, 86(2), 278-321.

Cox, T., & Thomson, L. (2000). Chapter nine Organizational healthiness, work-related stress and employee health. Coping, health, and organizations, 177.

Davy, J. A., Kiniki, A. J., & Scheck, C. L. (1997). Atest of job securitys direct and mediated effects on withdrawal cognitions. Journal of organizational behavior, 18(4), 323-349.

Dawson, J. F., González-Romá, V., Davis, A., & West, M. A. (2008).Organizational climateand climate strength in UK hospitals.EuropeanJournal of Work and OrganizationalPsychology, 17 (1), 89-111.

Deluga, R. J. (1997). Relationship among American presidential charismatic leadership, narcissism, and rated performance. The Leadership Quarterly, 8(1), 49-65.

Edmonton. J., & Western, J. (2002). Leadership development in health care: what do weknow?.Journal of management in medicine, 16(1), 34-74.

Ellis, J. R, & Hartley, C. L. (2000). Managing and coordinating nursing care(3thed). Philadelphia: Lippincott.

Fagbohungbe, B. O., Akinbode, G. A., &Ayodeji, F. (2012). Organizational determinants of workplace deviant behaviors: An empirical analysis in Nigeria. International Journal of Business and Management, 7(5), 207-221.

Fenwick, R., & Tausig, M. (1994). The macrocconmic context of job stress. Journal of Health and Social Behavior, 35(3), 266-282.

Finkelstein, S. (2005). When bad things happen to good companies: Strategy failure and flawed excutives. Journal of Business Strategy, 26(2), 19-28.

Francis, L., & Barling, J. (2005). Organizational injustice and psychological strain. Canadian Journal of Behavioural Science / Revue canadienne des sciences du comportement, 37(4), 250-261.

Griffin, R. W., & O’Leary-Kelly, A. M. (2004). The dark side of organizational behaviour. San Francisco:Jossey-Bass.

 

Greenberg, J.(2004). Stress Fairness to Fare No stress: Managing Workplace Stress by Promoting Organizational Justice. Organizational Dynamics, 33(4), 352-365.

Guerra, J. M., Martinez, I., Munduate, L., & Medina, F. J. (2005). Contingency perspective on the study of the consequences of conflict types: the role of organizational culture. European Journal of work and organizational psychology, 14(2), 157-176.

Hackman, J. R.,& Oldham, G. R. (1975). Development of the job diagnostic survey. Journal of Applied psychology, 60(2), 159-170.

Harvey, P., Stoner, J., Hochwarter, W., &Kacmar, C. (2007). Coping with abusive supervision: The neutralizing effects of ingratiation and positive affect on negative employee outcomes. The Leadership Quarterly, 18(3), 264-280.

Hawkins, D. (2005). Onsumer Behavior, Bulding Marketing Strategy. New York: Mcgraw-Hill Companies.

Holloway, E., & Kusy, M. (2010). Detox your workplace. Marketing Health Services, 30(3), 24-27.

Kets de Vries, M. F. (1999). High-performance teams: Lessons from the pygmies. Organizational Dynamics, 27(3), 66-77.

Kets de Vries, M. F., & Miller, D. (1984). The Neurotic Organization Diagnosing and Revitalizing Unhealthy Companies. NY: Harper Business.

Lee, H., Lee, S., &Park, Y. (2009). Selection of Technology Acquisition Mode using the AnalyticNetwork Process.Mathematical and Computer Modelling, 49(5/6), 1274- 1282.

Lipman-Blumen,J. (2006). The allure of toxic leaders: Why we fallow destructive bosses and corrupt politicians- and how we can survive them. Oxford University Press.

Louis, M. R. (1985). An investigator’s guide to workplace culture. In Frost, P.J., Moore, L.F., Louis, M.R., Lundberg, G.C., & Martin, J. (ed.), Organizational culture. CA: Sage, Beverly Hills, PP. 73-93.

Maxwell, S. M. (2015). An Exploration of Human Resource Personnel and Toxic Leadership. Doctoral dissertation. Walden University.

Mello, J. A. (2002). Strategic Human Resource Management. South-western: Thomson Learning.

Momeni, N. (2009). The relation between managers emotional intelligence and the organizational climate they create. Public Personnel Management, 38(2), 35-48.

Muafi, J. (2011). Causes and consequences of deviant workplace behavior.International Journal of Innovation. Management and Technology, 2(2), 6-123.

Pearlin, L. I.(1989). Thesociologigal study of stress. Journal of Health and Social Behavior, 30(3), 241-56.

Probst, T. M. (2000). Wedded to the job: Moderating effects of job involvement on the consequences of job insecurity. Journal of occupational health psychology, 5(1), 63-73.

Reed, G. E. (2004). Toxic Leadership. Military Review, 84(4), 67-71.

Roskies, E., & Louis-Guerin, C.(1990). Job insecurity in managers: Antecedents and consequences. Journal of organizational behavior, 11(5), 345-359.

Saaty, T. (1996).Decision Making with Dependence andFeedback:the Analytic Network Process. RWSPublications, Pittsburgh, Pa.

Schmidt, A. A. (2008). Development and Validation of the Toxic Leadership Scale. M.Sc. Thesis, University of Maryland.

Schneider, B., Ehrhart, M. G., & Macey, W. H.(2013). Organizational climate and culture. Annual Review of Psychology, 64, 361–388.

 

Spector, P. E. (1998). A control theory of the job stress process. New York: Oxford University Press.

Spector, P. E. (1987). Interactive effects of perceived control and job stressors on affective reactions and health outcomes for clerical workers. Work & Stress, 1(2), 155-162.

Stark,M. (2003). Time to treat toxic emotions at work. Harvard Business School Working Knowledge Retrieved.

Stinchcomb, J. B., &Ordaz, F. (2007). The integration of two brotherhoods into one organizational culture: A psycho-social perspective on merging police and fire services. Public Organization Review, 7(2), 143-161.

Tavanti, M.(2011). Managing toxic leaders: Dysfunctional patterns in organizational leadership and how to deal with them. Human Resource Management, 6(63), 127-136.

Too, L., & Harvey, M. (2012). TOXIC workplaces: the negative interface between the physical and social environments. journal of Corporate Real Estate, 14) 3(,171- 181.

Zellner, W. (2003). An insider’s tale of Enron’s toxic culture. Business Week, March 31, 16.