اثر تعدیل‌کننده تعارض نقش، تعارض کار- خانواده،اعتماد و عدالت سازمانی ادراک‌شده در تأثیرگذاریفرسودگی شغلی بر بدبینی سازمانی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه مدیریت بازرگانی دانشکده مدیریت و حسابداری دانشگاه علامه طباطبائی تهران ایران

2 کارشناسی ارشد مدیریت اجرایی دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.

چکیده

این پژوهش با هدف بررسی نقش متغیرهای تعدیل­کننده در اثرگذاری فرسودگی شغلی بر بدبینی سازمانی پرستاران انجام شده است. تحقیق حاضر به‌لحاظ روش، یک تحقیق توصیفی و پیمایشی و به‌لحاظ هدف، تحقیقی کاربردی است. پرستاران مجتمع بیمارستانی امام خمینی(ره) جامعه آماری تحقیق را تشکیل می­دهند که نمونه­ای 120 نفره از آنها به‌طور تصادفی برای مشارکت در این تحقیق انتخاب شدند. ابزار تحقیق شامل پرسشنامه­های فرسودگی شغلی مسلچ و جکسون، بدبینی سازمانی دین و همکاران، تعارض نقش ریزو و همکاران، تعارض کار- خانواده کوپلمن، عدالت ادراک‌شده تسوی و همکاران و اعتماد پیرس و همکاران بود که توسط اعضای نمونه تحقیق تکمیل شدند. داده­ها براساس روش مدل­یابی معادلات ساختاری و با استفاده از نرم‌افزار AMOS تحلیل شد. نتایج نشان داد با افزایش سطح فرسودگی شغلی، میزان بدبینی سازمانی پرستاران نیز افزایش می­یابد. همچنین تعارض نقش و تعارض کار- خانواده، اثر تعدیل‌کننده افزایشی بر رابطه فوق دارند. یافته­های تحقیق نقش تعدیل‌کنندگی اعتماد و عدالت ادراک‌شده را تأیید نکرد. استفاده از فنون کاهش فرسودگی شغلی و پیشگیری از آن می­تواند پیامدهای مخرب آن ازجمله بدبینی سازمانی را کاهش دهد. تلاش برای برطرف‌ساختن تعارض نقش و تعارض کار- خانواده در پرستاران نیز می­تواند به کاهش پیامدهای فرسودگی شغلی کمک نماید.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


امین بیدختی، علی‌اکبر و مردانی، ابراهیم (1393)، ارتباط بین عدالت سازمانی درک‌شده با کیفیت زندگی کاری در کارکنان یک بیمارستان منتخب در شهر اهواز، مجله اخلاق و تاریخ پزشکی، دوره هفتم، شماره دوم: 68-57.

رحمانی، فرناز؛ بهشید، مژگان؛ زمان‌زاده، وحید و رحمانی، فرزاد (1389)، ارتباط سلامت عمومی، استرس و فرسودگی شغلی در پرستاران شاغل در بخش‌های ویژه بیمارستان‌های آموزشی وابسته به دانشگاه علوم پزشکی تبریز، نشریه دانشکده پرستاری و مامایی دانشگاه علوم پزشکی ایران، دوره 33، شماره 63: 63-54.

Abraham, R. (2000). Organizational cynicism: Bases and consequences: genetic, social, and general.Psychology Monographs, 126(3), 269-292.

Arabaci, I. B. (2010). The effects of depersonalization and organizational cynicism levels on the job satisfaction of educational inspectors. African Journal of Business Management, 4(13), 2802-2811.

Bakker, A. B. & Demerouti, E. (2007). The job demands-resources model: State of the art. Journal of Managerial Psychology, 22(3), 309-328.

Bell, C. M. & Khoury, C. (2016). Organizational powerlessness, dehumanization, and gendered effects of procedural justice. Journal of Managerial Psychology, 31(2), 570-585.

Biswas, S. & Kapil, K. (2017). Linking perceived organizational support and organizational justice to employees’ in-role performance and organizational cynicism through organizational trust: A field investigation in India. Journal of Management Development, 36(5), 696-711.

Blom, V., Bodin, L., Bergström, G. & Svedberg, P. (2016). Applying the Demand-control-support model on burnout in managers and non-managers. International Journal of Workplace Health Management, 9(1), 110-122.

Boloorizadeh, P., Tojari, F. & Zargar, T. (2013). Work-family conflict among female head coaches in Iran. Procedia - Social and Behavioral Sciences, 84, 1403-1410.

Borritz, M. (2005). Burnout in human service work causes and consequences: Results of 3-years of follow-up of the PUMA study among human service workers in Denmark. Danish Medical Bulletin,53(1), 102-115.

Byron, K. (2005). A meta-analytic review of work–family conflict and its antecedents. Journal of Vocational Behavior, 67(2), 169-198.

Dean, J. W., Brandes, P. & Dharwadkar, R. (1998). Organizational Cynicism. Academy of Management Review, 23, 341-353.

Fernet, C., Gagne, M. & Austin, S. (2010). When does quality of relationships with coworkers predict burnout over time? The moderating role of work motivation. Journal of Organizational Behavior, 31(8), 1163-1180.

Grandey, A. A. & Cropanzano, R. (1999). The conservation of resources model applied to work–family conflict and strain. Journal of Vocational Behavior, 54(2), 350-370.

 

Hill, K., Chenevert, D. & Poitras, J. (2015). Changes in relationship conflict as a mediator of the longitudinal relationship between changes in role ambiguity and turnover intentions. International Journal of Conflict Management, 26(1), 44-67.

Kahn, J. H., Schneider, K. T., Jenkins-Henkelman, T. M. & Moyle, L. L. (2006). Emotional social support and job burnout among high-school teachers: is it all due to dispositional affectivity?. Journal of Organizational Behavior, 27(6), 793-807.

Kopelman, R. E., Greenhaus, J. H. & Connolly, T. F. (1983). A model of work, family, and inter role conflict: A construct validation study. Organizational, Behavior, and Human Performance, 32, 198-215.

Maslach, C. & Jackson, E. S. (1981). The measurement of experienced burnout. Journal of Occupational Behavior, 2, 99-113.

Nafei, A. & Kaifi, A. (2013). The Impact of Organizational Cynicism on Organizational Commitment: An Applied Study on Teaching Hospitals in Egypt. European Journal of Business and Management, 5(12), 131-147.

Namara, C. (2016). Over view of cynicism in business organization. Available from: http://managementhelp.org/personalwellness/cynicism, Accessed December 2, 2016.

Ngo, H. Y. & Li, H. (2015). Chinese traditionality and career success: Mediating roles of procedural justice and job insecurity. Career Development International, 20(6), 627-645.

Palomino, M. N. & Frezatti, F. (2016). Role conflict, role ambiguity and job satisfaction: Perceptions of the Brazilian controllers. Revista de Administração, 51(2), 165-181.

Pearce, J. L., Bigley, G. A. & Branyiczki, I. (1998). Procedural justice as modernism: placing industrial/organizational psychology in context. Applied Psychology, 47(3), 371-396.

Qu, H. & Zhao, X. R. (2012). Employees' work–family conflict moderating life and job satisfaction. Journal of Business Research, 65(1), 22-28.

Rahim, A., Rahim, A., Cosby, D. M. & Cosby, D. M. (2016). A model of workplace incivility, job burnout, turnover intentions, and job performance. Journal of Management Development, 35(10), 1255-1265.

Rizzo, J. R., House, R. J. & Lirtzman, S. I. (1970). Role conflict and ambiguity in complex organizations. Administrative Science Quarterly, 15(2), 150-163.

Roberson, Q.  M. & Williamson, I. O. (2012). Justice in self-managing teams: The role of social networks in the emergence of procedural justice climates. Academy of Management Journal, 55(3), 685-701.

Sahadev, S., Seshanna, S. & Purani, K. (2014). Effects of competitive psychological climate, work-family conflict and role conflict on customer orientation: The case of call center employees in India. Journal of Indian Business Research, 6(1), 70-84.

Tan, H. & Lim, A. (2009). Trust in co-workers and trust in organizations. The Journal of Psychology, 143(1), 45-66.

Thibaut, J. W. & Walker, L. (1975). Procedural Justice: A Psychological Analysis. L. Erlbaum Associates.

Tortia, C. E. (2008). Worker well-being and perceived fairness: Survey-based findings from Italy. The Journal of Socio-Economics, 37, 2080–2094.

Treadway, D. C., Hochwarter, W. A., Ferris, G. R., Kacmar, C. J., Douglas, C., Ammeter, A. P. & Buckley, M. R. (2004). Leader political skill and employee reactions. The Leadership Quarterly, 15(4), 493-513.

 

Tsui, A. S., Pearce, J. L., Porter, L. W. & Tripoli, A. M. (1997). Alternative approaches to the employee organization relationship: Does investment pay off? Academy of Management Journal, 40, 1089-1121.

Westman, M., Hobfoll, S. E., Chen, S., Davidson, O. B. & Laski, S. (2004). Organizational stress through the lens of conservation of resources (COR) theory. In Exploring Interpersonal Dynamics (pp. 167-220). Emerald Group Publishing Limited.

White, A., Breazeale, M. & Collier, J. E. (2012). The effects of perceived fairness on customer responses to retailer SST push policies. Journal of Retailing, 88(2), 250-261.

Yavas, U., Babakus, E. & Karatepe, O.M. (2013), Does hope moderate the impact of job burnout on frontline bank employees’ in-role and extra-role performances?. International Journal of Bank Marketing, 31(1), 56-70.