تبیین مفهوم رهبری خیرخواه و نقش آن در توانمندسازی روانشناختی کارکنان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار دانشکده امور اقتصادی و اداری، دانشگاه لرستان،خرم اباد ایران

2 دانشجوی دکتری ، دانشکده امور اقتصادی و اداری، دانشگاه لرستان خرم اباد، ایران

چکیده

هدف از تحقیق حاضر، تبیین مفهوم رهبری خیرخواه و نقش آن در توانمندسازی روان‌شناختی کارکنان می‌باشد. تحقیق حاضر، باتوجه‌به هدف، کاربردی و به‌لحاظ گردآوری داده از نوع توصیفی- همبستگی است. جامعه آماری این تحقیق شامل کارکنان و اعضای هیئت‌علمی دانشگاه لرستان است که در زمان انجام تحقیق 750 نفر می‌باشند. در این تحقیق برای اندازه‌گیری حجم نمونه از فرمول کوکران استفاده شد و حجم نمونه 254 نفر تعیین شد. ابزار اصلی گردآوری داده‌ها پرسشنامه است که شامل پرسشنامه کاراکاس و سارگلو(2012) برای سنجش رهبری خیرخواه و پرسشنامه وتن و کمرون (1998) برای سنجش توانمندسازی روان‌شناختی می‌باشد. تحلیل مدل ساختاری و آزمون فرضیه‌ها ازطریق مدل‌سازی معادلات ساختاری با روش حداقل مربعات جزئی، با استفاده از نرم‌افزار smart pls3 انجام شد. نتایج آزمون فرضیه‌های تحقیق، حاکی از آن است که رهبری خیرخواه در توانمندسازی روان‌شناختی کارکنان و اعضای هیئت‌علمی دانشگاه، تأثیر مثبت و معنی‌داری دارد. 

کلیدواژه‌ها

موضوعات


آذر، عادل؛ غلام‌زاده، رسول و قنواتی، مهدی (1391). مدل‌سازی مسیری ساختاری در مدیریت: کاربرد نرم‌افزار smart pls، تهران: انتشارات نگاه دانش.

ابارشی، احمد و حسینی، سیدیعقوب (1391). مدل‌سازی معادلات ساختاری، تهران: نشر جامعه‌شناسان.

اسلامیه، فاطمه و دارابیگی، مهشید (1393). توانمندسازی منابع انسانی، تهران: انتشارات آثار فکر.

بنیسی، پریناز (1396). رابطه سازمان یادگیرنده و رهبری اخلاقی با توانمندسازی روان‌شناختی مدیران مدارس متوسطه شهر تهران با میانجی‌گری هوش معنوی. فصلنامه رهبری و مدیریت آموزشی، سال یازدهم، شماره 3: 31-49.

خلیفه سلطانی، حشمت؛ ساعدی، عبداله و اعتمادیان، سجاد (1396). تأثیر رهبری تحول گرا بر توانمندسازی روان‌شناختی کارکنان برای توسعه قابلیت‌ها و فعالیت‌های کارآفرینی در سازمان. فصلنامه مطالعات رفتار سازمانی، سال ششم شماره 1: 121- 145.  

داوری، علی و رضازاده، آرش (1395). مدل‌سازی معادلات ساختاری با نرم‌افزار PLS، انتشارات جهاد دانشگاهی.

دعایی، حبیب‌الله و ملک‌زاده، غلامرضا (1391). بررسی ارتباطات سازمانی بر اثربخشی عملکرد مدیران و رضایت‌مندی کارکنان در آموزش عالی. مدیریت در دانشگاه اسلامی 1، سال اول، شماره 1: 66-89.

کلهرنیا گل‌کار، مهدی؛ سلطانی، علی و کلهرنیا گل‌کار، محسن (1396). نقش واسطه‌ای توانمندسازی روان‌شناختی و کیفیت زندگی کاری در ارتباط بین رهبری تحول‌آفرین با عملکرد کارکنان. فصلنامه علمی- پژوهشی مدیریت منابع در نیروی انتظامی، سال پنجم، شماره 18: 209-238.

Abramson, L. Y., Seligman, M. E. & Teasdale, J. D. (1978). Learned helplessness in humans: Critique and reformulation. Journal of Abnormal Psychology, 87(1), 49–74.

Amato, S., Vinzi, V. & Tenenhaus, M. (2004). A global goodness-of-fit index for PLS structural equation modeling. Oral Communication to PLS Club France: HEC School of Management. March 24.

Andam, F. (2017). Psychological Empowerment: Exploring the Links to Knowledge Sharing. International Journal of Basic Sciences & Applied Research. 6(1), 62-71.

Armstrong, M., Blake, S. & Pitrowski, C. (2000). The Application of a 360-Degree Feedback Managerial Development Program in Higher Education: The Florida Model.  Education, 120, 691-696.

Ashmos, D.P. & Duchon, D. (2000). Spirituality at work: a conceptualization and measure. Journal of Management Inquiry, 9(2), 134-145.

Barge, K. & Musambira, G. (1992). Turning Points in Chair-Faculty Relationships. Journal of Applied Communication Research, 20, 54-77.

Brown, M.E. & Trevino, L.K. (2006). Ethical leadership: a review and future directions. Leadership Quarterly, 17(6), 595-616.

Cameron, K.S., Dutton, J.E. & Quinn, R.E. (2003). Positive Organizational Scholarship:Foundations of A New Discipline. Berrett-Koehler, San Francisco, CA.

Cameron, K.S., Mora, C., Leutscher, T. & Calarco, M. (2011). Effects of positive practices on organizational effectiveness. The Journal of Applied Behavioral Science, 20(1), 1-43.

Carroll, A.B. (1999). Corporate social responsibility: evolution of a definitional construct. Business and Society, 38 (3), 268-295.

Carroll, A.B. (2001). Ethical challenges for business in the new millennium: corporate social responsibility and models of management morality. in Richardson, J.E. (Ed.), Business Ethics, McGraw-Hill/Dushkin, Guilford, CT, 198-203.

Cavanagh, G.E. & Bandsuch, M.R. (2002). Virtue as a benchmark for spirituality in business. Journal of Business Ethics, 38 (1-2), 109-117.

Chan, S. (2017). Benevolent leadership, perceived supervisory support, and subordinates’ performance: The moderating role of psychological empowerment. Leadership & Organization Development Journal, 38 (7), 897-911.

Chan, S. & Mak, M. (2011). Benevolent leadership and follower performance: The mediating role of leader–member exchange (LMX). Asia Pacific Journal of Management, 29, 285-301.

Chin, W., Marcolin, B. L. & Newsted, P. R. (2003). A Partial Least Squares Latent Variable Modeling Approach for Measuring Interaction Effects: Results from a Monte Carlo Simulation Study and an Electronic-Mail Emotion/Adoption Study. Information Systems Research. 14 (2). 189-217.

Cooperrider, D.L. & Whitney, D. (2000). A positive revolution in change. in Golembiewski, R.T. (Ed.). Handbook of Organizational Behavior, 2nd ed., Marcel Decker Inc, New York, NY, 611-629.

Corkery, M. & Hagerty, J.R. (2008). Continuing vicious cycle of pain in housing and finance ensnares market. The Wall Street Journal, July 14, p. A2.

Deci, E.L., Connell, J.P. & Ryan, R.M. (1989). Self-determination in work organization. Journal of Applied Psychology, 74(4), 580–590.

Dent, E.B., Higgins, M.E. & Wharff, D.M. (2005). Spirituality and leadership: an empirical review of definitions, distinctions, and embedded assumptions. The Leadership Quarterly, 16 (5), 625-653.

Diamantopoulos, A., Sarstedt, M., Fuchs, C., Wilczynski, P. & Kaiser, S. (2012). Guidelines for choosing between multi-item and single-item scales for construct measurement: a predictive validity perspective. Journal of the Academy of Marketing Science, 1-16.

Dust, S. B., Resick, C. J., Margolis, J. A., Mawritz, M. B. & Greenbaum, R. L. (2018). Ethical leadership and employee success: Examining the roles of psychological empowerment and emotional exhaustion. The Leadership Quarterly. 10.1016/j.leaqua.2018.02.002.

Dyne, L.V., Graham, J.W. & Dienesch, R.M. (1994). Organizational citizenship behavior: construct redefinition, measurement, and validation. The Academy of Management Journal, 37 (4), 765-802.

Fornell, C. & Larcker, D.F. (1981). Evaluating structural equation models with unobservable variables and measurement error. Journal of marketing research, 39-50.

Fry, L.W. (2003). Toward a theory of spiritual leadership. The Leadership Quarterly, 14 (6), 693-727.

Garriga, E. & Melé, D. (2004). Corporate social responsibility theories: mapping the territory. Journal of Business Ethics, 53 (1-2), 51-71.

Ghosh, K. (2015). Benevolent leadership in not-for-profit organizations”, Leadership & Organization Development Journal, 36 (5), 592-611.

Giacalone, R.A. & Jurkiewicz, C.L. (2003). Handbook of Workplace Spirituality and Organizational Performance, M.E. Sharpe, Armonk, NY.

Hackman, J. R. & Oldham, G. R. (1980). Work redesign. Reading, MA: Addison-Wesley.

Karakas, F. & Sarigollu, E. (2012). Benevolent leadership: conceptualization and construct development. Journal of Business Ethics, 108 (7), 537-553.

Karakas, F., Sarigollu, E. & Manisaligil, A. (2013). The use of benevolent leadership development to advance principles of responsible management education. Journal of Management Development, 32 (8), 801-822.

Kanungo, R.N. & Mendonca, M. (1996). Ethical Dimensions of Leadership, Sage, Thousand Oaks, CA.

Kessler, E.H. & Bailey, J.R. (2007). Handbook of Organizational and Managerial Wisdom, Sage, Thousand Oaks, CA.

Korac-Kakabadse, N., Kouzmin, A. & Kakabadse, A. (2002). Spirituality and leadership praxis. Journal of Managerial Psychology, 17 (3), 165-182.

Kriger, M. & Seng, Y. (2005). Leadership with inner meaning: a contingency theory of leadership based on the worldviews of five religions. The Leadership Quarterly, 16 (6), 771-806.

Lucas, A. F. (2000). Leading Academic Change: Essential Roles for Department Chairs, San Francisco, CA: Jossey-Bass Publishers.

Luthans, F. (2002). The need for and meaning of positive organizational behavior. Journal of Organizational Behavior, 23 (6), 695-706.

Magner, N., Welker, R. B. & Campbell, T. L. (1996). Testing a model of cognitive budgetary participation -processes in a latent variable structural equations framework. Accounting and Business Research, 27(1), 41-50.

Maynard, M. T., Gilson, L. L. & Mathieu, J. E. (2012). Empowerment – Fad or fab? A multilevel review of the past two decades of research. Journal of Management, 38(4),1231–1281.

Matten, D. & Crane, A. (2005). Corporate citizenship: toward an extended theoretical conceptualization. Academy of Management Review, 30 (1), 166-179.

Mishra, A. & Spreitzer, G.M. (1997). Survivor Responses to Downsizing: the Mitigating Effect of Trust and Empowerment, Southern California Studies Center.

Mitroff, I.I. & Denton, E.A. (1999). A study of spirituality in the workplace. Sloan Management Review, 40 (1), 83-92.

Parameshwar, S. (2005). Spiritual leadership through ego-transcendence: exceptional responses to challenging circumstances. The Leadership Quarterly, 16 (5), 689-722.

Reave, L. (2005). Spiritual values and practices related to leadership effectiveness. The Leadership Quarterly, 16 (5), 655-687.

Seligman, M.E.P. & Csikszentmihalyi, M. (2000). Positive psychology: an introduction. American Psychologist, 35 (1), 5-14.

Spreitzer, G.M. (1995). Psychological empowerment in the workplace: dimensions, measurement, and validation. Academy of Management Journal, 38 (5), 1442-1465.

Thomas, K.W. & Velthouse, B.A. (1990). Cognitive elements of empowerment: an ‘interpretive’ model of intrinsic task motivation. Academy of Management Review, 15 (4), 661-681.

 

Wang, A.C. & Cheng, B.S. (2010). When does benevolent leadership lead to creativity? The moderating role of creative role identity and job autonomy. Journal of Organizational Behavior, 31(1), 106-121.

Wetzels, M. G., Odekerken-Schroder, C. & Van, O. (2009). Using PLS path modeling for assessing hierarchical construct models: guidelines and empirical illustration. Management Information Systems Quarterly, 33(1), 177-195.