واکاوی نقش اخلاق کار اسلامی بر تمایل به ترک خدمت کارکنان با تأکید بر میانجی گری درگیری شغلی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار دانشکده اقتصاد ،مدیریت و علوم اداری دانشگاه سمنان،ایران

2 دانشجوی دکتری مدیریت دولتی، دانشکده اقتصاد مدیریت و علوم اداری دانشگاه سمنان ،ایران

3 دانشجوی دکتری مدیریت بازرگانی، دانشکده اقتصاد مدیریت و علوم اداری دانشگاه سمنان ،ایران

4 کارشناس ارشد مدیریت بازرگانی و کارمند دانشگاه سمنان

چکیده

سازمان­ها در بافت جوامع اسلامی توجه خود را به اخلاق و ارزش­های اخلاقی معطوف نموده­اند؛ چراکه کارکنان با روحیه بالا و رفتارهای مثبت کاری، یک دارایی کلیدی برای سازمان محسوب می­شوند و جذب و نگهداری چنین کارکنانی یک تصویر قوی از سازمان ایجاد می­کند. هدف از این مطالعه، واکاوی نقش اخلاق کار اسلامی بر تمایل به ترک‌خدمت کارکنان باتأکیدبر میانجی‌گری درگیری شغلی است. این مطالعه ازلحاظ هدف، کاربردی و از نوع تحقیقات توصیفی و با روش پیمایشی انجام شده است. جامعۀ آماری مطالعۀ حاضر شامل همۀ کارکنان ادارۀ برق و مخابرات شهر سمنان است که از میان آنها 150 نفر به‌عنوان انتخاب شدند و داده­ها ازطریق پرسشنامه گردآوری شد و به کمک مدل­یابی معادلات ساختاری در نرم­افزار Pls Smart- مورد بررسی قرار گرفت. یافته­های پژوهش نشان­ می­دهد که اخلاق کار اسلامی بر تمایل به ترک‌خدمت کارکنان تأثیر منفی و بر درگیری شغلی تأثیر مثبت و معنی‌داری دارد. همچنین بین درگیری شغلی و تمایل به ترک‌خدمت کارکنان تأثیر منفی و معنی‌داری یافت شد. سرانجام، درگیری شغلی رابطه بین اخلاق کار اسلامی و تمایل به ترک‌خدمت کارکنان را میانجی­گری می‌کند.

کلیدواژه‌ها


ابراهیمی، الهام؛ شجاع، علی و پیرانی احمدآباد، ندا (1396). بررسی تأثیر ابعاد رفتار شهروندی سازمانی بر ارزش ویژۀ برند مبتنی‌بر مشتری در صنعت هتل‌داری: نقش تعدیل‌گر اخلاق کار اسلامی. نشریۀ مدیریت بازرگانی، دوره سوم، شماره نهم: 439-462. 

حسنی، محمد؛ رحیمی، مرضیه و سامری، مریم (1393). تأثیر اخلاق کار اسلامی بر عدالت سازمانی، رضایت شغلی و غیبت از کار کارکنان ادارة برق شهرستان ارومیه. مدیریت فرهنگ سازمانی، دوره دوازدهم، شماره چهار: 613-633.

داوری، علی و رضازاده، آرش (1392). مدل­سازی معادلات ساختاری با نرم‌افزار pls، تهران: انتشارات جهاد دانشگاهی.

زبانی شادباد، محمدعلی؛ حسنی، محمد و قاسم­زاده، ابوالفضل (1396). رابطۀ درگیری شغلی و تناسب شغلی با اخلاق حرفه­ای و تمایل به ترک‌خدمت. فصلنامۀ اخلاق در علوم و فناوری، دوره دوم، شماره 12: 77-84.

علی­پور، عثمان و عزیزی، بیستون (1395). بررسی رابطۀ بین اخلاق کاری اسلامی با رضایت شغلی، تعهدسازمانی و نیت ترک‌خدمت در کارشناسان وزارت ورزش و جوانان ایران. مدیریت ورزشی، دوره هشتم، شمارۀ پنجم: 681-693.

میرکمالی، سیدمحمد و نامداری پژمان، مهدی (1394). نقش رویکردهای مذاکره و اعتماد سازمانی در میزان درگیری شغلی کارکنان صنایع متوسط استان همدان. فصلنامۀ مطالعات رفتار سازمانی، دره چهارم، شماره دوازدهم: 123-145. 

واحد اسرمی، محمدجواد؛ مرادزاده، عبدالباسط و یعقوبی، نورمحمد (1394). نقش میانجیِ احساس انرژی در رابطۀ بین اخلاق کار اسلامی و تمایل به ترک‌خدمت. پژوهش­های مدیریت عمومی، دوره هشتم، شماره بیست و هشت:  33-56.

یادگاری، رضا؛ رحمانی، کمال‌الدین و مدرس خیابانی، فرزین (1397). بررسی رابطۀ اخلاق کار اسلامی با تعهد سازمانی کارکنان و تأثیر آن بر ابعاد عملکردی خوشه­های صنعتی. پژوهش­های اخلاقی، سال نهم، شماره دوم: 315-330.

‏Agarwal, U. A. (2016). Examining perceived organizational politics among Indian managers: Engagement as mediator and locus of control as moderator. International Journal of Organizational Analysis, 24(3), 415-437.‏

Ahmad, M. S. (2011). Work ethics: an Islamic prospective. Journal of Human Sciences, 8(1), 850-859.

Akgunduz, Y. & Eryilmaz, G. (2018). Does turnover intention mediate the effects of job insecurity and co-worker support on social loafing?. International Journal of Hospitality Management, 68(2), 41-49.‏

Ali, A. J. & Al-Owaihan, A. (2008). Islamic work ethic: a critical review. Cross cultural management:An international Journal, 15(1), 5-19.‏

Ansari, M. E. & Ardakani, M. S. (2013). Islamic work ethics and organizational commitment among employees of Isfahan University of Medical Sciences. Iranian Journal of Medical Ethics and History of Medicine, 6(2), 86-98.‏

Brown, D. J., Ferris, D. L., Heller, D. & Keeping, L. M. (2007). Antecedents and consequences of the frequency of upward and downward social comparisons at work. Organizational Behavior and Human Decision Processes, 102(1), 59-75.‏

Cotton, J. L. & Tuttle, J. M. (1986). Employee turnover: A meta-analysis and review with implications for research. Academy of management Review, 11(1), 55-70.‏

De Clercq, D., Haq, I. U., Raja, U., Azeem, M. U. & Mahmud, N. (2018). When is an Islamic work ethic more likely to spur helping behavior? The roles of despotic leadership and gender. Personnel Review, 47(3), 630-650.‏

Farid, T., Iqbal, S., Jawahar, I. M., Ma, J. & Khan, M. K. (2019). The interactive effects of justice perceptions and Islamic work ethic in predicting citizenship behaviors and work engagement. Asian Business & Management, 18(1), 31-50.‏

Gagné, M. (2018). From strategy to action: transforming organizational goals into organizational behavior. International Journal of Management Reviews, 20, S83-S104.‏

Kang, H. J. A. & Busser, J. A. (2018). Impact of service climate and psychological capital on employee engagement: The role of organizational hierarchy. International Journal of Hospitality Management, 75 (3), 1-9.‏

Khan, K., Abbas, M., Gul, A. & Raja, U. (2015). Organizational justice and job outcomes: Moderating role of Islamic work ethic. Journal of Business Ethics, 126(2), 235-246.‏

Milliman, J., Gatling, A. & Kim, J. S. (2018). The effect of workplace spirituality on hospitality employee engagement, intention to stay, and service delivery. Journal of Hospitality and Tourism Management, 35 (8), 56-65.‏

Momenpur, N., Hasani, M. & GHasemzadeh, A. (2015). The Role of Ethical Climate in Staffs’ Job Involvement Dimensions. Bioethics Journal, 5(17), 65-90.‏

Murtaza, G., Abbas, M., Raja, U., Roques, O., Khalid, A. & Mushtaq, R. (2016). Impact of Islamic work ethics on organizational citizenship behaviors and knowledge-sharing behaviors. Journal of Business Ethics, 133(2), 325-333.‏

Pham-Thai, N. T., McMurray, A. J., Muenjohn, N. & Muchiri, M. (2018). Job engagement in higher education. Personnel Review, 47(4), 951-967.‏

Ragab Rizk, R. (2008). Back to basics: an Islamic perspective on business and work ethics. Social Responsibility Journal, 4(1/2), 246-254.‏

Rawwas, M. Y., Javed, B. & Iqbal, M. N. (2018). Perception of politics and job outcomes: moderating role of Islamic work ethic. Personnel Review, 47(1), 74-94.‏

Rurkkhum, S. (2010). The relationship between employee engagement and organizational citizenship behavior in Thai organizations.‏Journal of Business Ethics, 124(3), 126- 141.

Salanova, M. & Schaufeli, W. B. (2008). A cross-national study of work engagement as a mediator between job resources and proactive behaviour. The International Journal of Human Resource Management, 19(1), 116-131.‏

 

SamGnanakkan, S. (2010). Mediating role of organizational commitment on HR practices and turnover intention among ICT professionals. Journal of Management Research, 10(1), 39.‏

Slattery, J. P., Selvarajan, T. T., Anderson, J. E. & Sardessai, R. (2010). Relationship between job characteristics and attitudes: A study of temporary employees. Journal of Applied Social Psychology, 40(6), 1539-1565.‏

Sukriket, P. (2014). The relationship between job satisfaction and turnover intention of Thai software programmers in Bangkok, Thailand. AU Journal of Management, 12(2), 42-52.‏

Tufail, U., Ahmad, M. S., Ramayah, T., Jan, F. A. & Shah, I. A. (2017). Impact of Islamic Work Ethics on Organisational Citizenship Behaviours among Female Academic Staff: the Mediating Role of Employee Engagement. Applied Research in Quality of Life, 12(3), 693-717.‏

Ucho, A., Mkavga, T. & Onyishi, I. E. (2012). Job satisfaction, gender, tenure, and turnover intentions among civil servants in Benue State. Interdisciplinary Journal of Contemporary Research in Business, 3(11), 378-387.‏

‏Yousef, D. A. (2001). Islamic work ethic–A moderator between organizational commitment and job satisfaction in a cross-cultural context. Personnel review, 30(2), 152-169.‏

Zhang, W., Meng, H., Yang, S. & Liu, D. (2018). The Influence of Professional Identity, Job Satisfaction, and Work Engagement on Turnover Intention among Township Health Inspectors in China. International journal of environmental research and public health, 15(5), 988.