تملق سازمانی در سازمان های دولتی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکترا دانشکده مدیریت و حسابداری، پردیس فارابی، دانشگاه تهران، قم، ایران

2 استاد، دانشکده مدیریت و حسابداری ،پردیس فارابی دانشگاه تهران ،قم ، ایران

3 استادیار، دانشکده مدیریت و حسابداری ،پردیس فارابی دانشگاه تهران ،قم ، ایران

4 دانشیار، گروه مدیریت، پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، قم، ایران

چکیده

یکی از چالش­های مهم مدیران سازمانی، توانمندی در زمینه پرهیز از رفتارهای مخرب است؛ رفتارهایی همانند تملق سازمانی که می­تواند بر نگرش و ادراک نیروی انسانی تأثیر منفی داشته باشند. پژوهش حاضر، به‌منظور فهم پدیده تملق سازمانی انجام شده است. روش تحقیق به‌صورت کیفی و مبتنی‌بر نظریه‌پردازی داده­بنیاد است. نمونه‌گیری به روش نمونه‌گیری نظری و با بهره‌مندی از تکنیک‌های هدف‌مند و گلولة برفی انجام شد و برمبنای آن 20 مصاحبه با خبرگان سازمان­های دولتی صورت گرفت. تحلیل داده‌های به‌دست‌آمده از مصاحبه‌ها طی فرایند کدگذاری باز، محوری و انتخابی، به الگوی تملق سازمانی برمبنای نظریه‌پردازی داده‌بنیاد در شش وجه منتهی شده است: 1. شرایط علی (منفعت­طلبی و سطح پایین مهارت و توانمندی نیروی انسانی)، 2. پدیده اصلی (تملق سازمانی)، 3. شرایط مداخله­گر (سبک رهبری و ویژگی­های شخصیتی)، 4. شرایط زمینه‌ای (فرهنگ سازمانی و ساختار سازمانی)، 5. راهبردهای اصلی (عدم شفافیت در فرایندهای سازمانی و ضعف الگوهای شایسته­سالارانه) و 6. پیامد اصلی (افت سرمایه اجتماعی و افزایش رفتارهای منفی در سازمان).

کلیدواژه‌ها


امیری، علی‌نقی (1395). رفتارشناسی مدیران در نهج‌البلاغه، قم، پژوهشکده حوزه و دانشگاه.

دهخدا، علی‌اکبر (1377).لغتنامه، مؤسسه چاپ و انتشارات دانشگاه تهران، چاپ دوم از دوره جدید، تهران.

رضازاده برفویی، حمید؛ مرتضوی، سعید و رحیم‌نیا، فریبرز (1392). بررسی نقش عوامل فردی و موقعیتی در بروز تملق و تأثیر آن بر پیشرفت شغلی کارکنان (موردمطالعه: کارکنان دانشگاه فردوسی مشهد). پژوهش‌های مدیریت عمومی، سال ششم، شماره بیست و دوم، زمستان: 25-5.

شاه‌مرادی، مهسا؛ صالح طبری، زینب؛ صالح طبری، کبری و موسوی‌نیا، سیدعلی (1396). چاپلوسی سازمانی پارادایمی مخرب بر بهره‌وری کارکنان در سازمان. اولین کنفرانس بین‌المللی الگوهای مدیریت در عصر پیشرفت، تهران.

عباسی، سلیم؛ صمیمی، محسن؛ علی‌دوست قهفرخی، ابراهیم؛ احمدی، آرمان و حاتمی ناغانی، زهرا (1393). بررسی عوامل مؤثر بر تملق کارکنان و ارتباط آن با پیشرفت شغلی در اداره‌کل ورزش و جوانان استان اصفهان. مطالعات مدیریت راهبردی و رفتار سازمانی در ورزش، سال اول، شماره 4، زمستان: 90-79.

نصر اصفهانی، علی (1389). چاپلوسی در سازمان. مدیریت فرهنگ سازمانی، سال هشتم، شماره 22، پاییز و زمستان: 114-95.

Aryee, S., Deborah, Y. A. & Chay, Y. W. (1993). An investigation of ingratiation as a career management strategy: evidence from Singapore. International Journal of Human Resource Management, 4, 191-212.

Ayduk, O., Gyurak, A., Akinola, M. & Mendes, W. B. (2013). Consistency over flattery: Self-verification processes revealed in implicit and behavioral responses to feedback. Social Psychological and Personality Science, 4, 538–545.

Bakker, A. B. & Schaufeli, W. B. (2008). Positive organizational behavior: Engaged employees in flourishing organizations. Journal of Organizational Behavior, 29, 147–154.

Bolino, M.C., Varela, J.A., Bande, B. & Turnley, W. H. (2006). The impact of impression management tactics on supervisor ratings of organizational citizenship behavior. Journal of Organizational Behavior, 27, 281-297.

Fehr, B., Samsom, D. & Paulhus, D. L. (1992). The construct of Machiavellianism: Twenty years later. In C. D. Spielberger & J. N., Butcher (Eds.), Advances in personality assessnrenf, 9, 77-116.

Chan, E. & Sengupta, J. (2008). Flattery and Persuasion: a Dual Attitudes Perspective. Advances in Consumer Research, 35.

Chan, E. & Sengupta, J. (2010). Insincere Flattery Actually Works: A Dual Attitudes Perspective. Journal of Marketing research, XLVII, February, 122–133.

 

Chan, E. & Sengupta, J. (2013). Observing Flattery: A Social Comparison Perspective. Journal of Consumer research, 40, December.

Cheng, J. L. (1983). Organizational context and upward influences: an experimental study of the use of power tactics. Group and Organizational Studies, 8, 332-335.

 

Eastman, K.K. (1994). In The Eyes Of The Beholder An Attributional Approach To Ingratiation And Organizational Citizenship Behavior. Academy of Management Journal, 37(5), 1379-1391.

Eylon, Y. & Heyd, D. (2008). Flattery. Philosophy and Phenomenological Research, LXXVII(3), November.

Fogg, B. J. & Nass, C. (1997). Silicon sycophants: The effects of computers that flatter. International Journal of Human-Computer Studies, 46(5), 551–61.

Gordon, R. A. (1996). Impact of Ingratiation on Judgments and Evaluations: A Meta-Analytic Investigation. Journal or Personality and Social Psychology, 71(1), 54-70.

Ham, J. & Vonk, R. (2011). Impressions of Impression Management: Evidence of Spontaneous Suspicion of Ulterior Motivation. Journal of Experimental Social Psychology, 47(2), Mar, 466-471.

Higgins, C. A. & Judge, T. A. (2004). The Effect of Applicant Influence Tactics on Recruiter Perceptions of Fit and Hiring Recommendations: A Field Study. Journal of Applied Psychology, 89(4), 622–632.

Jones, E. E. (1964). Ingratiation: a social psychological analysis, Century Psychology Series, Meredith Publishing Company, America, New York.

Kacmar, K. M., Carlson, D. S. & Bratton, V. K. (2004). Situational and dispositional factors as antecedents of ingratiatory behaviors in organizational settings. Journal of Vocational Behavior, 65, 309–331.

Kahn, A. & Young, D. L. (1973). Ingratiation in a Free Social Situation. Sociometry, 36(4), December, 579-587.

Kareshki, H. (2011). Relation among Machiavellianism Belief and Goal Orientations in Academic Situations. Procedia Social and Behavioral Sciences, 12, 414–418.

Leary, M. R., Jongman-Sereno, K. P. & Diebels, K. J. (2015). Measures of Concerns with Public Image and Social Evaluation. Elsevier, https://doi.org/10.1016/B978-0-12-386915-9.00016-4.

Park, S.H., Westphal, J.D. & Stern, I. (2011). Set up for a Fall: The Insidious Effects of Flattery and Opinion Conformity toward Corporate Leaders. Administrative Science Quarterly, 56(2), June, 257-302.

Ralston, D.A. (1985). Employee Ingratiation: The Role of Management. Academy of Management Review, 10(3), 477-487.

Sezer, O., Wood Brooks, A. & Norton, M. I. (2018). Backhanded Compliments: How Negative Comparisons Undermine Flattery. Harvard Business School, Working Paper 18-082.

Vonk, R. (1998). The slime effect: Suspicion and dislike of likeable behavior toward superiors. Journal of Personality and Social Psychology, 74(4), 849-864.

Vonk, R. (2002). Self-Serving Interpretations of Flattery: Why Ingratiation Work. Journal of Personality and Social Psychology, 82(4), 515–526.

Wayne, S. & Liden, R. (1995). Effects of impression management on performance ratings: A longitudinal study. Academy of Management Journal, 38(1), 232-260.