ارائه الگوی خودتوسعه‌ای رهبران دانشگاهی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استاد گروه مدیریت و برنامه‌ریزی آموزشی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، ایران

2 استادیار گروه مدیریت و برنامه‌ریزی آموزشی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، ایران

3 دانشجوی دکتری، گروه مدیریت و برنامه‌ریزی آموزشی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، ایران

چکیده

پژوهش حاضر با هدف طراحی الگوی خودتوسعه‌ای رهبران دانشگاهی انجام شده است. روش پژوهش کیفی بوده که به‌این‌منظور، از فراترکیب و برای تأیید مدل از مصاحبه استفاده شده است. جامعه پژوهش در بخش فراترکیب 2670 سند علمی (شامل مقالات، کتاب‌‌ها، رساله‌ها و گزارش‌های کاری) بود که 70 عدد از آنها به‌عنوان نمونه انتخاب شد. جامعه پژوهش در بخش مصاحبه، صاحب‌نظران رهبری دانشگاهی در دانشگاه‌های دولتی شهر تهران بوده‌اند که 13 نفر از آنان به‌عنوان نمونه به روش هدف‌مند، انتخاب شدند. به‌منظور جمع‌آوری اطلاعات از فیش فراترکیب و مصاحبه ‌نیمه‌ساختاریافته استفاده شد. برای تأمین اعتبار یافته‌های پژوهش از ابزار حیاتی گلین (2006) و فرایند ساخت‌یافته نگارش و تحلیل یافته‌ها استفاده شد. یافته‌های فراترکیب به شناسایی پنج بعد کلیدی خودتوسعه‌ای رهبران دانشگاهی ازجمله عوامل زمینه‌ای فردی و سازمانی خودتوسعه‌ای، فرایند و راهبردهای خودتوسعه‌ای و درنهایت دستاوردهای خودتوسعه‌ای منجر گردید که در مصاحبه‌ها نیز تأیید و درنهایت، مدل‌نهایی خودتوسعه‌ای رهبران دانشگاهی در 5 بُعد کلیدی، 24 مؤلفه و 49 زیرمؤلفه‌ طراحی شد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


ابیلی، خدایار؛ مزاری، ابراهیم و زمانی، مهسا (1398برنامه‌ریزی توسعه فردی (راهنمای عمل خودتوسعه‌ای مدیران و کارکنان)، تهران: انتشارات ابجد.
پورکریمی، جواد و مزاری، ابراهیم (1396)، نقش واسطه‌ای خودتوسعه‌ای در رابطه رهبری تحول‌آفرین و چابکی سرمایه انسانی، فصلنامه مطالعات رفتارسازمانی، 6(2): 124-101.
گودرزی، محمدعلی و مزاری، ابراهیم (1397)، تبیین یادگیری سازمانی ازطریق رفتارهای خودتوسعه‌ای مدیران، آموزش در علوم انسانی، در نوبت چاپ.
مزاری، ابراهیم (1398)، طراحی الگوی خودتوسعه‌ای رهبری مدیران دانشگاه‌ها و مراکز آموزش عالی (مورد: دانشگاه تهران)، رساله دکتری منتشرنشده، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی دانشگاه تهران.
میرکمالی، سیدمحمد و مزاری، ابراهیم (1396)، نقش خودتوسعه‌ای بر آمادگی برای تغییر کارکنان مراکز آموزش عالی، با میانجی‌گری بهسازی سازمانی، مدیریت و برنامه‌ریزی در نظام‌های آموزشی، 10(2): 60-33.
Annis, F.C. (2016). Clarifying the Definition, Techniques, and Integration of Self-Development to Enhance Army Officer Leader Development. Dissertation, Northcentral University, Graduate Faculty of the School of Education.
Black, S.A. (2015). Qualities of effective leadership I higher education. Open Journal of Leadership, 4, 45-66.
Bolden, R., Gosiling, J., Peters, K. & Ryan, M. (2012). Academic Leadership: Changing conceptions, identities and experiences in UK higher education. Published by the Leadership Foundation for Higher Education.
Bowman, R. (2015). Teachers as leaders: A commitment to self-Development. Academic Exchange Quarterly, 19 (1): 1-10.
Boyce, L.A., Zaccaro, S.J. & Wisecarver, M.Z. (2010). Propensity for self-development of leadership attributes: Understanding, predicting, and supporting performance of leader self-development. The Leadership Quarterly, 21: 159–178.
Cavanaugh, C.M. (2016). Beyond cheerleaders and checklists:The effect of the feedback environment on employee self-development. Dissertation, University of Akron.
Day, D. V. & Zaccaro, S. J. (2004). Toward a science of leader development. In D. V. Day, S. J. Zaccaro, & S. M. Halpin (Eds.), Leader development for transforming organization (pp. 383−399). Mahwah, NJ: Lawrence Erlbaum Associates.
Feldman, J. (2016). Creativity, Leadership, and Self-Development. Dissertation, Prescott College in Education.
 
Gladwel, C. & Hayes, L. A. (2016). Self-efficacy and self-awareness: moral insights to increased leader effectiveness. Journal of Management Development, 35(9),1163-1173.
London, M. & Holtlarsen, T. L. N. (2013). Relationships Between Feedback and Self- Development. Group & Organization Management, 24(2) 5-12.
Love, A. (2012). Passion and purpose: Leading from the inside out. Leader to Leader, (65): 50-56.
Neck C.P. & Manz C.C. (2013). Mastering Self-Leadership. Empowering Yourself for Personal Excellence. 6th ed. Upper Saddle River: Pearson Education.
Rietveld, J. (2017). Self-development the key leadership growth. Christian Coaching Institute. Retrieved March 28, 2017 from http://www. Christian coaching institute. com.au/blog/3-key-areas-of-leadership-development.
Ross, S. (2014). A conceptual model for understanding the process of self-leadership development and action-steps to promote personal leadership development. Journal of Management Development, 33(4),299-323.
SECU (2017). SEC academic leadership development program. Retrieved March 28, 2017 from https://www. thesecu. com /programs /sec-academic -leadership-development-program/.
Siddique, M.A., Aslam, H.D., Khan, M. & Fatima, U. (2011). Impact of academic Leadership on Faculty’s Motivation, and Organizational Effectiveness in higher education system. International Journal of Business and Social Science, 2 (8):184-191.
Simmons, M.J. (2017). Leader self-development: An emerging strategy for building leadership capacity. Dissertation, Kansas State University.
Thompson, P., Constantineau, P. & Fallis, G. (2005). Academic citizenship: An academic colleagues working paper. Journal of Academic Ethics, 3, 127-142.
VanVelsor, E. & McCauley, C. D. (2004). Our view of leadership development. In C. D. McCauley & E. VanVelsor (Eds.), The Center for Creative Leadership handbook of leadership development (pp. 1−22). 2nd ed. San Francisco: Jossey-Bass.
Verma, R. & Agarwal, R.P. (2016). Self-development through Human Value Education. International Journal of Engineering and Technical Research (IJETR), 4(3), 5-8.
Zaccaro, S. J., Wood, G. & Herman, J. (2006). Developing the adaptive and global leader: HRM strategies within a career-long perspective. In R. J. Burke & C. L. Cooper (Eds.), The human resources revolution: Why putting people first matters Amsterdam, NL: Elsevier.